អ័ព្ទផ្សែង និងសុខភាពសួត៖ សញ្ញាដែលគួរប្រុងប្រយ័ត្ន
05/10/2026
ទារកដែលផឹកទឹកដោះតិចជាងធម្មតា ឬមនុស្សចាស់ដែលចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ហត់ដង្ហើមខុសពីធម្មតា ពេលដើរផ្លូវដែលធ្លាប់ដើរជាប្រចាំ ប្រហែលជាមិនធ្វើឱ្យយើងគិតភ្លាមៗថា ពួកគេកំពុងមានបញ្ហាផ្លូវដង្ហើមនោះទេ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលមានអ័ព្ទផ្សែង គ្រាន់តែការប្រែប្រួលតិចតួចនៃការដកដង្ហើម ការផឹកទឹកដោះ ឬកម្រិតថាមពល ក៏អាចជាសញ្ញាព្រមានដំបូងដែលងាយមើលរំលងថា សួតកំពុងរងផលប៉ះពាល់។
យោងតាម Dr Syed Ajmal Bin Syed Ali, Consultant Physician, វេជ្ជបណ្ឌិតពិគ្រោះយោបល់ ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រទូទៅ និងឯកទេសជំងឺផ្លូវដង្ហើម និង Interventional Pulmonology និង Dr Noor Zehan Abdul Rahim, វេជ្ជបណ្ឌិតពិគ្រោះយោបល់ផ្នែកកុមារ និងឯកទេសជំងឺផ្លូវដង្ហើមកុមារ នៅ Sunway Medical Centre, Sunway City (SMC), អ្នកដែលមានសុខភាពងាយរងផលប៉ះពាល់ ត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែម នៅពេលគុណភាពខ្យល់កាន់តែអាក្រក់[1]។
Dr Syed បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សជាច្រើនគិតថា បញ្ហាផ្លូវដង្ហើមដែលបង្កដោយអ័ព្ទផ្សែង នឹងបង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់ៗភ្លាមៗ។ ប៉ុន្តែ សញ្ញាព្រមានដំបូងអាចមានលក្ខណៈស្រាល និងមិនសូវច្បាស់ ជាពិសេសសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យដែលងាយរងផលប៉ះពាល់ និងមនុស្សចាស់។»
Dr Noor Zehan បានបន្ថែមថា៖ «ការចាប់ផ្តើមហត់ដង្ហើមខុសពីធម្មតា ឬការកត់សម្គាល់ឃើញការប្រែប្រួលនៃការផឹកទឹកដោះ ឬការដកដង្ហើមរបស់កុមារ អាចជាសញ្ញាដំបូងដែលបង្ហាញថា អ័ព្ទផ្សែងកំពុងប៉ះពាល់ដល់សួត។»
ហេតុអ្វីបានជាអ័ព្ទផ្សែងប៉ះពាល់ដល់សួតរបស់មនុស្សមួយចំនួនខ្លាំងជាងអ្នកដទៃ?
បញ្ហាសំខាន់មួយនៅពេលមានអ័ព្ទផ្សែង គឺ PM2.5 ដែលជាភាគល្អិតតូចខ្លាំង អាចចូលជ្រៅទៅក្នុងផ្លូវដង្ហើមបាន[2]។ Dr Syed បានពន្យល់ថា នៅពេលភាគល្អិតទាំងនេះចូលដល់ផ្លូវដង្ហើមតូចៗ និងថង់ខ្យល់ក្នុងសួត វាអាចបង្កការរលាក និងបង្កើនការផលិតស្លេស្ម ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជា ក្អក ដកដង្ហើមមានសំឡេងហួច តឹងទ្រូង និងហត់ដង្ហើម។
ក្រុមមនុស្សមួយចំនួនមានហានិភ័យខ្ពស់ជាងគេ ដូចជា៖
- មនុស្សចាស់៖ អាយុកាន់តែច្រើន អាចធ្វើឱ្យសមត្ថភាពសួតថយចុះ[3] និងធ្វើឱ្យរាងកាយមានសមត្ថភាពតិចក្នុងការបញ្ចេញភាគល្អិតដែលបានស្រូបចូល[4]។
- កុមារ៖ ផ្លូវដង្ហើមរបស់កុមារមានទំហំតូចជាង ហើយសួតកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍ ដូច្នេះពួកគេងាយប្រឈមនឹងបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម។
- អ្នកជំងឺហឺត និង COPD៖ ទោះបីជាស្ថានភាពជំងឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងបានល្អក៏ដោយ ក៏រោគសញ្ញាអាចកើតឡើងវិញ ឬកាន់តែធ្ងន់នៅពេលប៉ះពាល់នឹងខ្យល់កខ្វក់។
Dr Syed និង Dr Noor Zehan ក៏បានបញ្ជាក់ថា អ្នកជំងឺហឺត ឬ COPD មិនគួរគិតថា ខ្លួនមានសុវត្ថិភាពទាំងស្រុង ត្រឹមតែដោយសាររោគសញ្ញាកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនោះទេ។
Dr Syed បានណែនាំឱ្យអ្នកជំងឺបន្តប្រើថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជា និងរក្សា reliever inhaler ឱ្យនៅជិតខ្លួនជានិច្ច។ ចំពោះឪពុកម្តាយ Dr Noor Zehan បានណែនាំឱ្យពួកគេយល់ច្បាស់អំពី asthma action plan របស់កូន។
កុំមើលរំលងការប្រែប្រួលតិចតួច
យោងតាម Dr Syed សញ្ញាព្រមានដែលមានប្រយោជន៍បំផុតមួយ គឺការកត់សម្គាល់ឃើញថា មានអ្វីមួយខុសពីស្ថានភាពធម្មតារបស់មនុស្សនោះ។
ចំពោះមនុស្សចាស់ ការយកចិត្តទុកដាក់លើការប្រែប្រួលពេលធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ អាចជួយកំណត់ថា អ័ព្ទផ្សែងកំពុងប៉ះពាល់ដល់ការដកដង្ហើមឬអត់។ សញ្ញាទាំងនេះអាចរួមមាន ក្អក ឬមានស្លេស្មច្រើនជាងមុន ដកដង្ហើមមានសំឡេងហួច តឹងទ្រូង ឬហត់ដង្ហើមខុសពីធម្មតា ពេលធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។
ចំពោះទារក និងកុមារតូចៗ សញ្ញាអាចមិនសូវច្បាស់ ហើយពេលខ្លះអាចសង្កេតឃើញតាមរយៈការប្រែប្រួលនៃអាកប្បកិរិយា ឬទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ។
Dr Noor Zehan បានពន្យល់ថា ការក្អក និងតឹងច្រមុះ អាចវិវត្តទៅជាការលំបាកដកដង្ហើម ឬលំបាកផឹកទឹកដោះ។ ទារកដែលងាយឆាប់ខឹងជាងធម្មតា ឬផឹកទឹកដោះតិចដោយសារតឹងច្រមុះ អាចកំពុងបង្ហាញសញ្ញាដំបូងនៃបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម។
Dr Noor Zehan បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំរង់ចាំរហូតដល់កុមារបង្ហាញថា ពិបាកដកដង្ហើមយ៉ាងច្បាស់ ទើបស្វែងរកជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ។ សញ្ញាដំបូង ដូចជា ផឹកទឹកដោះតិចជាងមុន ឆាប់ខឹងខុសពីធម្មតា ឬការលំបាកដកដង្ហើមកាន់តែច្រើន មិនគួរមើលរំលងឡើយ។»
លើសពីការការពារខ្លួននៅផ្ទះ
ទោះបីជាទិន្នន័យគុណភាពខ្យល់អាចជួយឱ្យគ្រួសារសម្រេចថា ពេលណាគួរកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់នឹងខ្យល់ខាងក្រៅក៏ដោយ វេជ្ជបណ្ឌិតទាំងពីរបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការកត់សម្គាល់ការប្រែប្រួលនៃរោគសញ្ញាក៏មានសារៈសំខាន់ដូចគ្នា។
Dr Syed បានណែនាំឱ្យស្វែងរកជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ ប្រសិនបើការហត់ដង្ហើម ក្អក ឬដកដង្ហើមមានសំឡេងហួច កាន់តែធ្ងន់ ឬប្រសិនបើថ្នាំដែលប្រើជាប្រចាំមិនអាចបន្ថយរោគសញ្ញាបានដូចធម្មតា។
Dr Noor Zehan ក៏បានណែនាំឱ្យឪពុកម្តាយស្វែងរកជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ ប្រសិនបើការក្អក ឬតឹងច្រមុះរបស់កុមារ ចាប់ផ្តើមរំខានដល់ការដកដង្ហើម ឬការផឹកទឹកដោះ។
នៅក្នុងផ្ទះ ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាសកម្មភាព
វេជ្ជបណ្ឌិតទាំងពីរបានណែនាំឱ្យនៅក្នុងផ្ទះឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបាន និងជៀសវាងសកម្មភាពខ្លាំងៗនៅក្រៅផ្ទះ។ ជំនួសមកវិញ គួររក្សាចលនា និងសកម្មភាពនៅក្នុងផ្ទះ។ កុមារអាចលេងនៅក្នុងផ្ទះ ខណៈដែលមនុស្សចាស់អាចធ្វើសកម្មភាពស្រាលៗនៅក្នុងផ្ទះ។
នៅពេលគុណភាពខ្យល់ខាងក្រៅអាក្រក់ គ្រួសារគួរបិទបង្អួច និងទ្វារ។ Air purifier ដែលអាចច្រោះភាគល្អិតល្អិតៗ អាចជួយបាន ខណៈដែល filter របស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និង air purifier គួរត្រូវបានសម្អាត និងថែទាំជាប្រចាំ។
Dr Noor Zehan ក៏បានព្រមានមិនឱ្យប្រើ essential oils ជាវិធីដោះស្រាយបញ្ហាអ័ព្ទផ្សែង ព្រោះវាមិនអាចកម្ចាត់សារធាតុកខ្វក់ចេញពីខ្យល់បានទេ ហើយថែមទាំងអាចបន្ថែមសារធាតុផ្សេងៗទៅក្នុងបរិយាកាសក្នុងផ្ទះទៀតផង។
ប្រសិនបើចាំបាច់ត្រូវចេញក្រៅ Dr Syed បានណែនាំឱ្យពាក់ម៉ាស N95 ឬ KN95 ដែលសមនឹងមុខ និងពាក់បានត្រឹមត្រូវ។
ការការពារសុខភាពគ្រួសារក្នុងអំឡុងពេលមានអ័ព្ទផ្សែង មិនមែនមានន័យត្រឹមតែការស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះនោះទេ។ វាក៏រួមមានការសង្កេតរោគសញ្ញាដំបូង កាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ និងដឹងថា ពេលណាគួរស្វែងរកជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ។
ថយក្រោយ